Streekarchief Zuid Holland
Over Landgoederen
- In Nederland zijn vele honderden Landgoederen. Vaak gelegen in of rond bijzondere natuur gebieden en met een cultuurhistorische en maatschappelijke betekenis. Landgoederen zijn in het algemeen van groot belang voor de kwaliteit van onze natuur, cultuurhistorie, openbare ruimte en maatschappelijk leven. Het beschermen meer dan waard. In Nederland bestaan er diverse gunstige faciliteiten voor Landgoed eigenaren om Landgoederen te beheren en beter te kunnen beschermen waaronder de NSW status. Verder is er allerlei wet- en regelgeving, die beoogd Landgoederen en hun omgeving in stand te houden en te beschermen. Denk hierbij aan omgevingsplannen, aanwijzing Rijksmonumenten, Natura 2000 regels etc.
- Landgoederen kennen hun oorsprong in de tijd dat Nederland nog een agrarische samenleving was, waarbij de economische samenleving bestond uit Heeren, Kooplieden, Kerk, Boeren, Landarbeiders en Ambachtslieden. Landgoederen waren in die tijd gebieden met als doel om haar bewoners te kunnen voorzien uit de opbrengsten van het land. Deze landgoederen kenden vaak een centraal landhuis of kasteel , woningen voor personeel en een groot oppervlak van vaak enkele duizenden hectaren bestaande uit gemengd gebied met weides, akkers, boomgaarden, moestuinen en grote bosgebieden voor houtwinning en de jacht.
- Tegenwoordig hebben de meeste landgoederen hun oorspronkelijke functie als een soort van klein zelfstandig economisch land voor haar bewoners verloren. Dit gebeurde vooral in de 19e en 20e eeuw met de overgang van een agrarische naar een industriële samenleving. Veel landgoed eigenaren droegen hun gebieden (meestal onder bepaalde condities zoals bijvoorbeeld het beschermen en behouden van de eenheid, natuur en culturele waarde) over aan natuurorganisaties en de regionale of landelijke overheden.